Σπασμένο ή εκγομφωμένο δόντι: οι πρώτες ενέργειες

Πρώτα ελέγχουμε το παιδί

Μετά από πτώση ή σύγκρουση ελέγξτε συνείδηση, αναπνοή και πιθανό σοβαρό τραυματισμό κεφαλής ή προσώπου. Στη Βουλγαρία καλέστε 112 για απώλεια συνείδησης, δυσκολία αναπνοής ή ανεξέλεγκτη έντονη αιμορραγία. Η αναζήτηση του δοντιού δεν πρέπει να καθυστερεί τη βοήθεια στο παιδί.

Για μεμονωμένη οδοντική κάκωση επικοινωνήστε αμέσως με οδοντίατρο. Αναφέρετε ηλικία, ώρα και αν το δόντι μετακινήθηκε ή βγήκε εντελώς. Μόνιμο δόντι εκτός στόματος δεν περιμένει έως το πρωί. Νεογιλό δεν επανατοποθετείται ποτέ. Αν δεν αναγνωρίζετε τον τύπο, μην μαντεύετε: κρατήστε το υγρό σε γάλα και ζητήστε άμεση καθοδήγηση.

Πηγές: Πρώτες βοήθειες για εκγομφωμένο δόντι · Αριθμός έκτακτης ανάγκης 112 στην ΕΕ

Μόνο αν είναι σίγουρα μόνιμο δόντι

Πιάστε τη μύλη, το τμήμα που φυσιολογικά φαίνεται. Τα κύτταρα της ρίζας είναι ευαίσθητα: μην τρίβετε, απολυμαίνετε ή τυλίγετε το δόντι σε στεγνό χαρτί. Τα επόμενα βήματα αφορούν αποκλειστικά σίγουρα αναγνωρισμένο μόνιμο δόντι.

1. Αν είναι λερωμένο, ξεπλύνετε σύντομα και απαλά με γάλα ή φυσιολογικό ορό, χωρίς τρίψιμο της ρίζας.
2. Αν το παιδί είναι ξύπνιο, συνεργάζεται και η επανατοποθέτηση είναι ασφαλής, βάλτε απαλά το δόντι στη θέση του χωρίς δύναμη. Μπορεί να δαγκώσει ελαφρά καθαρό πανί για συγκράτηση.
3. Αν δεν γίνεται με ασφάλεια, τοποθετήστε το σε καθαρό δοχείο με γάλα. Χωρίς γάλα, χρησιμοποιήστε σάλιο που έχει φτυστεί σε δοχείο. Όχι ελεύθερο δόντι μέσα στο στόμα παιδιού λόγω κινδύνου κατάποσης ή εισρόφησης.
4. Πηγαίνετε αμέσως σε επείγουσα οδοντιατρική φροντίδα, ακόμη μετά από επανατοποθέτηση. Πείτε χρόνο εκτός στόματος και τρόπο διατήρησης.

Μην προσπαθείτε σε παιδί αναίσθητο ή χωρίς συνεργασία. Μην καθυστερείτε ψάχνοντας ειδικά υλικά. Η επανατοποθέτηση είναι πρώτη βοήθεια· εξέταση, πιθανή σταθεροποίηση και παρακολούθηση παραμένουν αναγκαίες.

Πηγές: Πρώτες βοήθειες για εκγομφωμένο δόντι · Άμεση φροντίδα εκγομφωμένου μόνιμου δοντιού

Νεογιλό ή δόντι που δεν βρίσκεται

Μην επανατοποθετείτε νεογιλό, επειδή η αντιμετώπιση διαφέρει και κοντά αναπτύσσεται το μόνιμο. Ζητήστε αξιολόγηση ακόμη αν σταματήσει η αιμορραγία. Χρειάζεται έλεγχος των γειτονικών δοντιών και αν το δόντι λείπει ή έχει εισχωρήσει στο ούλο.

Ένα δόντι που δεν βρίσκεται μπορεί να έχει καταποθεί, εισροφηθεί ή παγιδευτεί σε ιστό. Αναφέρετέ το. Βήχας ή δυσκολία αναπνοής μετά το χτύπημα απαιτούν επείγουσα ιατρική βοήθεια. Μην ψάχνετε μέσα στην πληγή και μην τραβάτε μετατοπισμένο δόντι. Για τοπική αιμορραγία μπορεί να εφαρμοστεί ήπια πίεση με καθαρή γάζα, αν γίνεται ανεκτή, υπό συνεχή επίβλεψη.

Πηγές: Οδηγίες για οδοντικούς τραυματισμούς

Και μικρό σπάσιμο χρειάζεται αξιολόγηση

Επικοινωνήστε για σπασμένο, κινητό ή μετατοπισμένο δόντι, αλλαγή στη σύγκλειση ή επίμονο πόνο. Αν βρείτε κομμάτι, διατηρήστε το υγρό σε γάλα και πάρτε το μαζί. Ο οδοντίατρος θα κρίνει αν μπορεί να αξιοποιηθεί.

Μην λιμάρετε αιχμηρή άκρη, μην κολλάτε το κομμάτι και μην ισιώνετε μόνοι το δόντι. Αναφέρετε χαμένα θραύσματα όταν υπάρχει σκίσιμο χείλους. Αποφύγετε δάγκωμα με τα τραυματισμένα δόντια έως τις οδηγίες. Αναλγησία μόνο κατάλληλη για ηλικία και οδηγίες, όχι δόση ενηλίκου μειωμένη κατά προσέγγιση.

Πηγές: Πρώτες βοήθειες για εκγομφωμένο δόντι · Οδηγίες για οδοντικούς τραυματισμούς

Σύντομος οδηγός για τραυματισμούς δοντιών

Μην επανατοποθετείτε ποτέ νεογιλό δόντι. Αν δεν είστε σίγουροι τι είδους δόντι είναι, βάλτε το σε γάλα και ζητήστε αμέσως συμβουλή από οδοντίατρο.

Για μόνιμο δόντι που έχει βγει εντελώς από τη θέση του:

2. Βάλτε το πίσω μόνο αν είναι ασφαλές

Αν είστε βέβαιοι ότι είναι μόνιμο δόντι και το παιδί έχει τις αισθήσεις του και συνεργάζεται, τοποθετήστε το απαλά πίσω στη θέση του. Μην ασκείτε δύναμη. Ζητήστε από το παιδί να δαγκώσει απαλά ένα καθαρό πανί. Μην το επιχειρήσετε αν υπάρχει κίνδυνος να καταπιεί ή να εισπνεύσει το δόντι.

Πηγαίνετε αμέσως σε οδοντίατρο, ακόμη κι αν το δόντι είναι ξανά στη θέση του. Πάρτε μαζί το παιδί και το δόντι. Πείτε στον οδοντίατρο πότε έγινε ο τραυματισμός.

Σπασμένο δόντι: κρατήστε όποιο κομμάτι βρείτε σε γάλα και πάρτε το στον οδοντίατρο. Μην το κολλήσετε μόνοι σας.

Αν το παιδί είναι αναίσθητο, δυσκολεύεται να αναπνεύσει ή έχει έντονη αιμορραγία που δεν σταματά, καλέστε πρώτα το 112.

Ο εικονογραφημένος οδηγός βασίζεται στην αφίσα «Save a Tooth» της IADT και στις παρακάτω οδηγίες πρώτων βοηθειών.

Πηγές: Άμεση φροντίδα εκγομφωμένου μόνιμου δοντιού · Πρώτες βοήθειες για εκγομφωμένο δόντι · Οδηγίες για οδοντικούς τραυματισμούς

Παρακολούθηση και χωρίς πόνο

Κάποιες επιπλοκές γίνονται εμφανείς αργότερα. Κρατήστε τους επανελέγχους και αναφέρετε οίδημα, μικρό εξόγκωμα στο ούλο, αυξανόμενη κινητικότητα, πόνο ή αλλαγή χρώματος. Το χρώμα μόνο δεν καθορίζει την απαραίτητη θεραπεία.

Σημειώστε ώρα, μηχανισμό και πρώτες βοήθειες. Δώστε σε σχολείο και φροντιστές τις οδηγίες καθαρισμού, διατροφής και επιστροφής στον αθλητισμό. Το σχέδιο εξαρτάται από την κάκωση· οδηγίες άλλου παιδιού δεν εφαρμόζονται αυτόματα.

Πηγές: Οδηγίες για οδοντικούς τραυματισμούς

Ετοιμότητα για οικογένεια και σχολείο

Αποθηκεύστε το τηλέφωνο του ιατρείου και τον τρόπο βοήθειας εκτός ωραρίου. Εκπαιδευτικοί και προπονητές πρέπει να γνωρίζουν τη διαφορετική αντιμετώπιση νεογιλών και μόνιμων. Ένα καθαρό δοχείο βοηθά, αλλά η αναζήτησή του δεν πρέπει να αναβάλλει την αναχώρηση.

Για αθλήματα επαφής συζητήστε κατάλληλο προστατευτικό και ελέγχετε την εφαρμογή κατά την αλλαγή των δοντιών ή την ορθοδοντική θεραπεία. Αντικαταστήστε φθαρμένο εξοπλισμό. Ακόμη και με προστασία, ένα ισχυρό χτύπημα μπορεί να χρειάζεται εξέταση.

Τα νέα μόνιμα δόντια στη σχολική ηλικία

Φροντίδα των δοντιών στην εφηβεία

Πηγές: Αθλητικοί νάρθηκες

Ρωτήστε για την τήρηση τρισδιάστατου αρχείου των δοντιών

Σε έναν τακτικό έλεγχο, ρωτήστε αν μια οπτική ενδοστοματική σάρωση θα ήταν χρήσιμη για το παιδί σας. Συνιστούμε να κρατάτε τις σαρώσεις και τις κλινικές φωτογραφίες που έχουν ήδη ληφθεί και να ρωτήσετε πώς μπορείτε να πάρετε αξιοποιήσιμο αντίγραφο αν αλλάξετε οδοντίατρο. Η οπτική σάρωση δημιουργεί ένα τρισδιάστατο ψηφιακό αποτύπωμα των επιφανειών των δοντιών χωρίς ακτίνες Χ.

Μια σάρωση πριν από τον τραυματισμό μπορεί να δώσει στον οδοντίατρο σημείο αναφοράς για το αρχικό σχήμα του δοντιού, όταν το σπασμένο κομμάτι λείπει ή δεν μπορεί να επανασυγκολληθεί. Μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό του σχήματος της αποκατάστασης. Σε μια μικρή εργαστηριακή μελέτη σχεδιασμού στεφανών, τα σχέδια που αντέγραφαν σαρώσεις των αρχικών δοντιών απέδωσαν πιο πιστά το σχήμα και χρειάστηκαν λιγότερες προσαρμογές από τις άλλες μεθόδους που δοκιμάστηκαν. Αυτό στηρίζει την ιδέα, αλλά δεν αποδεικνύει ότι η συστηματική σάρωση κάθε παιδιού βελτιώνει τη θεραπεία μετά από ατύχημα.

Η άποψή μας είναι ότι αξίζει να διατηρείτε μια υπάρχουσα σάρωση. Η πληρωμή για μια νέα, αποκλειστικά ως προφύλαξη, είναι προσωπική επιλογή που χρειάζεται συζήτηση με τον οδοντίατρο. Η σάρωση δεν εγγυάται εύκολη ή απόλυτα ίδια αποκατάσταση. Πρέπει να αξιολογηθούν το υπόλοιπο δόντι, ο ιστός στο εσωτερικό του, το χρώμα και το δάγκωμα. Χωρίς παλιότερη σάρωση, ο οδοντίατρος μπορεί να χρησιμοποιήσει το υπόλοιπο δόντι, τα γειτονικά δόντια και άλλα αρχεία για να σχεδιάσει τη θεραπεία.

Μη ζητάτε CBCT ή πανοραμική ακτινογραφία μόνο για να κρατήσετε ένα αρχείο της εμφάνισης των δοντιών. Αυτές οι εξετάσεις χρησιμοποιούν ιονίζουσα ακτινοβολία και χρειάζονται κλινική ένδειξη. Μετά από τραυματισμό, μην καθυστερείτε την επείγουσα φροντίδα για να αναζητήσετε παλιές σαρώσεις.

Πηγές: Οπτικές ενδοστοματικές σαρώσεις και ψηφιακά αποτυπώματα · Αντιγραφή του αρχικού σχήματος δοντιού: εργαστηριακή μελέτη · Πότε δικαιολογούνται οι οδοντιατρικές ακτινογραφίες και η CBCT